Najsłynniejsza zagadka

Chłop wiezie na targ w miasteczku po drugiej stronie rzeki wilka, kozę i kapustę. Niestety posiada małą łódeczkę, zdolną pomieścić tylko jego i jeden z trzech towarów. Mężczyzna nie może zostawić bez opieki na żadnym brzegu wilka z kozą ani kozy z kapustą – skończyłoby się to natychmiastowym pożarciem którejś z nich (w drugim wypadku oczywiście sałaty, nie kozy). Pytanie brzmi, w jaki sposób może dostarczyć dobytek w jednym kawałku.

Który już raz widzicie tę zagadkę? Skoro tu trafiliście, z pewnością nie pierwszy. Ale czy znacie jej pochodzenie?

Historia zagadki o wilku, kozie i kapuście sięga co najmniej wczesnośredniowiecznej Brytanii. Jej najwcześniejszy zapis znaleziono w manuskrypcie Propositiones ad Acuendos Juvenes, co można przetłumaczyć dosłownie jako Zagadnienia mające na celu wyostrzenie (ćwiczenie, polepszanie) młodzieży, a zgrabniej: Zasady kształcenia umysłu. To jeden z najwcześniej datowanych zbiorów matematycznych łamigłówek. Nie ma pewności co do autora, aczkolwiek powszechnie przyjmuje się zań dworzanina Karola Wielkiego. Alkuin, bo o nim mowa, żył na przełomie VIII i IX wieku, zajmował się tworzeniem poezji, filozofią, a oprócz tego dydaktyką. Był najprawdopodobniej mnichem. Krzewił chrześcijaństwo i zapamiętale zwalczał herezję, w szczególności powszechny wtedy adopcjanizm, pogląd, że Jezus jest adoptowanym synem Boga. Alkuin uważał, że umiejętność logicznego myślenia stanowi nieodzowną cechę człowieka światłego i może przybliżyć go do moralności.

Propositiones ad Acuendos Juvenes zostało napisane w języku łacińskim, co wskazuje, że przeznaczenie manuskryptu stanowiło zabawianie wykształconych dworzan.

Oprócz najsłynniejszej zagadki świata przeczytać tam można ponad pięćdziesiąt innych łamigłówek wraz z rozwiązaniami, z których większość wypada co najmniej niezadowalająco: zawierają wynik bez pokazania drogi wnioskowania, nie obejmują wszystkich przypadków, trafiają się błędy w obliczeniach, a niektóre zostały przeprowadzone od początku do końca źle. Wiele zadań czekał podobny los do tria koza-wilk-kapusta. Chociaż dziś są niemal równie rozpoznawalne, to jeszcze mniej osób zdaje sobie sprawę z ich rodowodu. Nie do końca wiadomo, ile problemów zawierał zbiór, ponieważ znaleziono kilka wersji manuskryptu. W niektórych występują 53 zagadki, w innych 56. Winę ponoszą skryptorzy przepisujący kopie – dodali coś od siebie, żeby ulepszyć dzieło? Czy też z roztargnienia, a może innych, sobie tylko wiadomych przyczyn, ominęli pewne fragmenty?

Oryginalny tekst księgi można poznać pod tym linkiem, pod warunkiem posiadania niezerowych umiejętności z zakresu łaciny. Z kolei tutaj dostępne jest angielskie tłumaczenie zagadek i ich rozwiązań.

A jeśli Was też zawsze nurtowało, czemu kapusta ma zająć tyle miejsca w łodzi, że nie zmieści się już zwierzę – proszę bardzo, oto dowód, że zagadka jednak ma sens. Bo to była taaaaaaaaaaka kapusta!

wielka kapusta

Reklamy

3 uwagi do wpisu “Najsłynniejsza zagadka

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s