Myślenie dywergencyjne vs. konwergencyjne

Pisałam już o myśleniu pozapudełkowym, które pozwala znaleźć rozwiązanie wykraczające poza ograniczające nas z pozoru ramy. Psychologia sklasyfikowała też dużo innych rodzajów rozumowań. W poniższym artykule skonfrontuję ze sobą dwa z nich, tym samym rozpoczynając nowy dział bloga: zagadki dywergencyjne. Dzisiejszy wpis wprowadza w ich tematykę.

dywergencyjne - to

Myślenie dywergencyjne (rozbieżne) odznacza się badaniem wielu możliwych dróg rozwikłania problemu. Nie faworyzujemy konkretnego punktu widzenia, patrzymy na zagadkę od razu z kilku stron. Nie troszczymy się o to, by nasz sposób był „politycznie poprawny” – nie jest naszym celem udzielenie odpowiedzi zamierzonej przez autora problemu czy też zadającego pytanie, a po prostu kreatywnej, najlepiej niejednej, przy czym ma być prawidłowa.

W codziennym życiu często stykamy się z tym typem myślenia – w wielu sytuacjach, zwłaszcza kryzysowych, zestawiamy ze sobą możliwe wyjścia. Kobieta borykająca się w pracy z mobbingiem może planować między innymi zgłosić sprawę do sądu, znaleźć inne zatrudnienie, samodzielnie wymierzyć sprawiedliwość bądź też nie naruszać status quo z lęku przed utratą zarobków. Jeśli roztrząsa naraz dużo rozwiązań, waży za i przeciw  – myśli właśnie dywergencyjnie.

one-way

W opozycji do tego podejścia bywa stawiane myślenie konwergencyjne (zbieżne), z którym mamy do czynienia w momencie szukania „jedynego słusznego” rozwiązania. Tu za przykład posłużyć może uczeń podczas klasówki, pragnący wpasować się w oczekiwany przez nauczyciela wzorzec. Testy, zwłaszcza te jednokrotnego wyboru, są nakierowane właśnie na rozwój myślenia konwergencyjnego. Głównym założeniem tej metody jest efektywne znalezienie solucji przy wykorzystaniu posiadanych zasobów wiedzy oraz użyciu starych, oswojonych metod.

To nie tak, że któraś z tych praktyk ma przewagę – wzajemnie się uzupełniają, wspierają i przydają w odmiennych sytuacjach, toteż warto sprawnie manewrować pomiędzy nimi. Nie istnieje wyraźna zależność wskaźnika IQ od preferowanego typu rozwiązywania problemów, zauważono natomiast korelację myślenia dywergencyjnego z takimi cechami charakteru jak otwartość, gotowość do podejmowania ryzyka, ciekawość i samozaparcie. Myślenie konwergencyjne przydaje się wtedy, gdy wiadomo, że problem posiada jedno właściwe rozwiązanie. Z kolei w pracy naukowej często nie da się a priori wartościować wyników – wówczas lepiej sprawdzi się podejście dywergencyjne.

Reklamy

6 uwag do wpisu “Myślenie dywergencyjne vs. konwergencyjne

  1. Mam wrażenie, że w szkole zaniedbuje się myślenie dywergencyjne. Nawet w dziedzinach humanistycznych (bo nawet na maturze trzeba trafić w klucz).

    Czy są jakieś momenty w edukacji (podstawówka – liceum) rozwijające myślenie dywergencyjne? Nie potrafię sobie takich przypomnieć.

    Lubię to

    1. Dla mnie takimi momentami było interpretowanie wierszy w liceum – duża dowolność, nie preferowano żadnego rozwiązania, a wręcz przeciwnie, nauczycielka ceniła świeże pomysły. Co do matury, to się nie całkiem zgodzę – o ile większość rzeczywiście wymagała trzymania się sztywnego klucza, o tyle na wypracowaniu na części z polskiego też można było popuścić wodze wyobraźni. Jeszcze inna taka rzecz, to dowodzenie tez np. w wypracowaniach odwrotnych niż te sugerowane tematem, zawsze się w takie rzeczy lubiłam bawić ^^

      Lubię to

    2. „Mam wrażenie, że w szkole zaniedbuje się myślenie dywergencyjne.”
      Dokładnie. A pomyślcie jak daleko dziś byłaby ludzkość gdybyśmy kształcili kreatywnych ludzi i wspierali ich.

      PS
      Odkryłam chyba nowy mój ulubiony blog 🙂

      Lubię to

  2. Jako tzw. prawomozgowiec zawsze mialem problem z tymi durnymi testami, czy to w szkole czy to do na inteligiencje. Sa skrojone pod konwergencyjne myslenie, promuja ludzi myslacych schematycznie, podpierajac sie cyferkami.
    Jakims przypadkiem dostalem sie do firmy doradczej i … oni sa tam wszedzie. Nuuuudni, sztywni, utopieni w cyferkach, osoba myslaca dywergentnie po prostu nie odnajduje sie w takim srodowisku dronow. Na szczescie wlasna dzialalnosc na horyzoncie..

    Lubię to

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s