Zagadki Lewisa Carrolla – cz. 4: dlaczego kruk jest podobny do biureczka?

To pytanie pewnego typu ludziom nie daje spokoju już od dzieciństwa, jako że wtedy zazwyczaj po raz pierwszy czyta się pewną magiczną, wypełnioną po brzegi czarami, grami (także słownymi), niezwykłymi postaciami, aluzjami oraz satyrą książkę. W siódmym rozdziale tytułowa heroina trafia na niezwykłe przyjęcie, podczas którego zostaje zasypana gąszczem niezrozumiałych dla niej pytań i ciągle łapana za słowa. Szalony Kapelusznik, Marcowy Zając oraz Suseł – trio wyjątkowo ekscentryczne – uwielbiają zagłębiać się w absurdalno-logiczne tematy. Oto fragment ich rozmowy.

– Powinieneś się nauczyć, że nie należy robić osobistych wycieczek – powiedziała Alicja z naganą w głosie. – To bardzo ordynarne.
Usłyszawszy to, Kapelusznik szeroko otworzył oczy, ale powiedział tylko:
– Dlaczego kruk jest podobny do biureczka?
„No, nareszcie jakaś rozrywka! – pomyślała Alicja. – Jak to dobrze, że zaczęli bawić się w zagadki”. – Wydaje mi się, że potrafię na to odpowiedzieć – dodała na głos.
– Czy chcesz powiedzieć, że myślisz, że będziesz umiała znaleźć na to odpowiedź? – powiedział Marcowy Zając.
– Oczywiście – powiedziała Alicja.
– Więc powinnaś powiedzieć to, co myślisz – ciągnął Marcowy Zając.
– Powiem to, co myślę – odparła pospiesznie Alicja – to znaczy… to znaczy, myślę to, co powiem… a to jedno i to samo, jak wiesz.
[…]
– Czy rozwiązałaś już zagadkę? – zapytał Kapelusznik, zwracając się ponownie ku Alicji.
– Nie, poddaję się – odparła Alicja. – Jak brzmi odpowiedź?
-Nie mam o niej żadnego wyobrażenia – powiedział Kapelusznik.
-Ani ja – powiedział Marcowy Zając.
Alicja westchnęła ze zniechęceniem. – Myślę, że moglibyście lepiej spędzać czas – powiedziała – a nie marnotrawić go, stawiając zagadki, na które nie ma odpowiedzi.

Przygody Alicji w Krainie Czarów,
przekład Macieja Słomczyńskiego

raven

Zagadka o kruku i biureczku (w innym tłumaczeniu – sekretarzyku) jest powszechnie uważana za najsłynniejszą zagadkę, na którą nie ma odpowiedzi. Błędnie!

Wprawdzie w 1865 roku, kiedy zostały po raz pierwszy wydane Alice’s Adventures in Wonderland, autor nie przewidywał rozwiązania i w tym właśnie miał tkwić urok zagadki, okazało się jednak, że dociekliwi fani powieści nie potrafili wytrzymać w niewiedzy. Zasypywali Carrolla listami, w których prosili o ujawnienie, dlaczego kruk jest jak sekretarzyk.

I… pisarz się ugiął. Wbrew początkowym intencjom, ukuł, już po fakcie, odpowiedź na własną zagadkę. W przedmowie do wydania Alicji z roku 1896 napisał:

Enquiries have been so often addressed to me, as to whether any answer to the Hatter’s Riddle can be imagined, that I may as well put on record here what seems to me to be a fairly appropriate answer, viz: ‚Because it can produce a few notes*, though they are very flat**; and it is nevar*** put with the wrong end in front!’ This, however, is merely an afterthought; the Riddle, as originally invented, had no answer at all.

Tak często zadawano mi pytania, czy istnieje jakakolwiek odpowiedź na Zagadkę Kapelusznika, że równie dobrze mogę tu zamieścić coś, co wydaje mi się w miarę prawidłową odpowiedzią, mianowicie: „Ponieważ może produkować kilka [notes]*, pomimo że są bardzo [flat]**, i nigdy nie jest umieszczane tył na przód***”. To, jednakże, jest ledwie późniejsze przemyślenie; oryginalna zagadka nie miała ani jednej odpowiedzi.

*notatek / tonów
**płaskie / matowe, bemolowe (w odniesieniu do dźwięku)
***nevar (czyli never – nigdy – z jedną zastąpioną literką) czytane „tył na przód” układa się w raven, kruka. Jednakże nadgorliwi korektorzy w późniejszych edycjach książki spartaczyli robotę. Nie zrozumieli dowcipu, w konsekwencji czego usunęli „literówkę”, czyniąc odpowiedź Carrolla już nie tak śmieszną, a w dodatku niezrozumiałą.

I być może właśnie niechlujstwo redaktorów sprawiło, że wielu czuło się nieusatysfakcjonowanych. Wymyślano wciąż nowe wersje odpowiedzi – udział w tym mieli zarówno profesjonalni pisarze, jak i fascynaci zagadek, a także przypadkowi internauci.

Poniżej wymieniam najlepsze i najbardziej rozpowszechnione z nich, przy okazji zachęcam też do proponowania własnych! 😀

writing desk

Why is a raven like a writing desk?

Poe wrote on both. (Sam Loyd, znany miłośnik zagadek, prowadzący też poświęconą im stronę).
Poe pisał o obydwu.

Because the notes for which they are noted are not noted for being musical notes. (również Sam Loyd)
Ponieważ notes, z których są znane, nie są znane z bycia nutami muzycznymi.

They both stand on sticks.
Oba stoją na sticks (czyli odpowiednio nogach – w wypadku biurka i drążku – w wypadku kruka)

They both come with inky quills.
Łączą je atramentowe pióra.

Because there is a ‚b’ in both and an ‚n’ in neither. (Aldous Huxley)
Ponieważ jest ‚b’ w obu oraz ‚n’ w żadnym.*

*Znowu nieprzetłumaczalna gra słów! Moim zdaniem najciekawsza odpowiedź. Chodzi tutaj o to, że w writing desk i w raven tak naprawdę jest odwrotnie niż wskazuje zdanie powyżej – to znaczy „n” jest w obu, a „b” w żadnym, co wywołuje konsternację w osobie słyszącej odpowiedź. Z drugiej jednak strony, litera b występuje w both (obu), a n w neither (żadnym), więc po namyśle łatwo dojść do wniosku, że to zdanie jest prawdziwe, niezależnie od kruka, biurka i całej reszty.

The higher you go, the less of them there are. (Stephen King, Lśnienie)
Im wyżej pójdziesz, tym ich mniej.

A writing desk is a rest for pens and a raven is a pest for wrens. (internauta MisterGone)
Biurko jest miejscem spoczynku długopisów, a kruk jest utrapieniem dla strzyżyków.

NOR DO WE

…czyli tym razem zagadka Lewisa Carrolla mająca jedną dobrą odpowiedź. Oto ona:

Rearrange the letters of NOR DO WE to make one word.

Odpowiedź – pojawi się za jakiś czas

Słowo końcowe

I jeszcze taka myśl na zakończenie cyklu spotkań z Carrollem – polecam poszperać w internecie, bo to niezwykły człowiek jeśli chodzi o twórczość zagadkową. Można by o nim jeszcze wiele, wiele napisać i pewnie kiedyś do niego na łamach Zagadkowców wrócę. Podziwu godne jest, jak wiele aluzji wplótł do obu powieści o Alicji (polski przekład sporo z tego niestety gubi – chociażby to, że jeden z wierszyków jest akrostychem, w którym pisarz przemycił nazwisko pierwowzoru książkowej Alicji; swoją drogą akrostychów Carroll napisał dużo, dużo więcej).

No i jeszcze ciekawostka: autorstwo tak zwanej „zagadki Einsteina” również bywa przypisywane Lewisowi Carrollowi!

Źródła:
http://io9.com/5872014/the-answer-to-the-most-famous-unanswerable-fantasy-riddle
http://www.straightdope.com/columns/read/1173/why-is-a-raven-like-a-writing-desk
http://www.determan.net/playful_thoughts/carrol_riddles.html
http://www.wisegeek.org/why-is-a-raven-like-a-writing-desk.htm

http://www.kmasz.website.pl/levis/zagadki.html

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s