Zagadki z Harry’ego Pottera

Potteromania to było coś. Fascynacja na światową skalę, setki milionów sprzedanych egzemplarzy książek, do tego filmy, gry komputerowe, przeróżne gadżety. Pamiętam absurdalne protesty ze strony Kościoła, stwierdzenia, jakoby książki o młodym czarodzieju propagowały okultyzm. O tym się mówiło i chociaż od ukazania się pierwszej części minęło już siedemnaście lat (jak ten czas szybko leci!), w sercach wielu przygody Harry’ego i jego przyjaciół zapisały się na zawsze. Seria obfituje nie tylko w magię, ale i w zagadki, które dzisiaj przedstawię. Będzie okazja do sentymentalnych wspomnień, a i możliwość sprawdzenia, czy coś nie umknęło waszej uwadze podczas lektury. I oczywiście szansa samodzielnego zmierzenia się z zadaniami!

Mirror of Erised
W polskim tłumaczeniu: AIN EINGARP ACRESO GEWTEL AZ RAWTĄ WTE IN MAJ IBDO

Zwierciadło Ain Eingarp / Mirror of Erised

To XIX-wieczne zwierciadło ukazuje najbardziej utęsknione pragnienie osoby patrzącej. Harry’emu pokazało jego wraz z rodzicami. Ron ujrzał siebie w roli prefekta i kapitana quidditcha, stojącego w sławie, samotnie, nie przyćmionego przez braci. Jedynie najszczęśliwszy człowiek spoglądając w to lustro, zobaczyłby samego siebie, tu i teraz. Dla takiej osoby magiczny artefakt byłby wyłącznie zwykłym lustrem. Wielu omamiła jego moc, odciągając od życia i zapędzając w krainę marzeń. Harry’ego tak dalece zafascynowało oferowane przez odbicie szczęście, że umknęło jego uwadze prawdziwe znaczenie nazwy. A wam?

Odpowiedź

erised
A co zwierciadło ukazałoby Snape’owi? Być może posiadał pragnienie niemal identyczne jak Harry

Mikstury

W pierwszym tomie akcja obraca się wokół Kamienia Filozoficznego, legendarnego przedmiotu umożliwiającego przemianę metalu w złoto oraz wyekstrahowanie Eliksiru Życia. Wiadomo tylko o jednym istniejącym Kamieniu. Bohaterowie dowiadują się, że znajduje się w podziemiach Hogwartu, a przy tym jest dobrze strzeżony. Potencjalny złodziej musiałby przejść przez ciąg komnat, z których każda przygotowana została przez członka kadry nauczycielskiej. Prób jest wiele, ale na szczególną uwagę zasługuje jedna – zagadka z eliksirami, autorstwa profesora Snape. Oto ona:

Danger lies before you, while safety lies behind,
Two of us will help you, whichever you would find,
One among us seven will let you move ahead,
Another will transport the drinker back instead,
Two among our number hold only nettle wine,
Three of us are killers, waiting hidden in line.
Choose, unless you wish to stay here for evermore,
To help you in your choice, we give you these clues four:
First, however slyly the poison tries to hide
You will always find some on nettle wine’s left side;
Second, different are those who stand at either end,
But if you would move onwards neither is your friend;
Third, as you see clearly, all are different size,
Neither dwarf nor giant holds death in their insides;
Fourth, the second left and the second on the right
Are twins once you taste them, though different at first sight.

Groza czyha za wami, a szczęście przed wami,
-Dwie z nas wam pomogą, żadna nie omami,
Jedna z siedmiu pozwoli pójść dalej przed siebie,
Inna pozwoli wrócić temu, który jest w potrzebie,
Dwie z nas kryją zacne wino pokrzywowe,
Trzy truciznę wsączą w serce oraz w głowę.
Wybieraj, jeśli nie chcesz cierpieć tutaj wiecznie,
Oto cztery wskazówki, jak przeżyć bezpiecznie:
Pierwsza: jakkolwiek chytrze trucizna się skrywa,
Jest zawsze z lewej strony tego, co dała pokrzywa;
Druga: różną mają zawartość butelki ostatnie,
Lecz jeśli chcesz iść naprzód, nie pij płynu z żadnej;
Trzecia: różne mają flaszki, kształty i wymiary,
Lecz najmniejsza i największa kryją dobre czary;
Czwarta: obie drugie od końca smak podobny mają,
Choć wyglądam całkiem się nie przypominają.

Zazwyczaj nie mam zastrzeżeń do pracy tłumacza cyklu potterowskiego, Andrzeja Polkowskiego.  Często wykazał dużą kreatywność przy wprowadzaniu polskich wersji neologizmów określających stworzenia czy zaczarowane obiekty. Niestety to, jak przetłumaczył tę zagadkę, woła o pomstę do nieba, jako że uczynił ją nie tylko nielogiczną, nie tylko nieścisłą, nie tylko używającą magii, ale też kompletnie nierozwiązywalną! Być  może wielu z was – skoro trafiliście na moją stronę, to na pewno – zastanawiało się nad tą zagadką i doszło do wniosku, że jest pozbawiona sensu. Cóż, wina leży tylko w przekładzie i już spieszę z wyjaśnieniem, co jest nie tak.

Czerwoną czcionką wyróżniłam nonsensy.

Pierwsza z trzech linijek sprawia, że zagadka jest pozbawiona racji bytu. Został tu zawarty fakt, którego nie mógł zawczasu znać twórca łamigłówki. OK, w świecie przedstawionym istnieje magia pozwalająca w jakimś ograniczonym stopniu przewidywać przyszłość. W ograniczonym. Jest także magia dająca możliwość czytania w myślach, jednak przesadą byłoby użycie jej do stworzenia samonadpisującej się zagadki. Pamiętajmy, że Quirrell, przechodzący próbę z buteleczkami parę chwil wcześniej, nie potrzebował wracać do kogoś, kto wpadł w tarapaty. Czyli co, zagadka zmieniła się w międzyczasie? W angielskiej wersji mowa tylko o „wracaniu” – co ma sens i nie wymaga nadnaturalnego wyjaśnienia.

Jeszcze gorzej jest z drugą linijką, która nie ma totalnie żadnego sensu. Jak wiadomo, są trzy butelki z trucizną oraz dwie z winem. Co więc miałoby znaczyć, że trucizna stoi zawsze na lewo od trucizny? Możliwe jest co najmniej kilka interpretacji – na przykład taka, że nie chodzi o zajmowanie miejsca obok flaszki z winem, a tylko dowolnie daleko w lewo. Oczywiście, to nie jedyny sposób odczytywania tego zdania, nie sądzę by polski czytelnik domyślił się, że tym niezręcznym sposobem chodziło o przekazanie informacji, że:

zawsze po lewej stronie butelki z winem znajdziemy butelkę z trucizną

(oczywiście nie każdą butelkę z trucizną tak znajdziemy, a tylko dwie z trzech… wbrew polskiemu tłumaczeniu)

I największy bezsens w przekładzie zagadki. Czytamy, że najmniejsza oraz największa z butelek kryją dobre czary… Co oznacza przede wszystkim, że kryją jakieś czary, czyli jedna zawiera eliksir pozwalający przejść dalej, a druga umożliwia powrót. W oryginale jest tylko napisane, że płyn zawarty w żadnej z tych dwóch butelek nie jest śmiertelnie trujący. Tym samym angielska wersja dopuszcza wino pokrzywowe, natomiast zakwalifikowanie wina pokrzywowego do „dobrych czarów” zakrawa na ogromną przesadę.

Podsumowując – gdybyśmy nie znali angielskiego, a pragnęli posiąść Kamień Filozoficzny, pan Polkowski wyświadczyłby nam niedźwiedzią przysługę i pewnie właśnie zwijalibyśmy się w męczarniach na podłodze bądź przez wieczność szukali rozwiązania, które nie istnieje.

Hermiona głośno westchnęła, a Harry ze zdumieniem zobaczył uśmiech na jej twarzy.
– Wspaniale – powiedziała. – To nie jest magia, to logika. Zwykła zagadka. Wielu najpotężniejszych czarodziejów nie ma pojęcia o logice. Dla nich to pułapka bez wyjścia.

Ufam, że dla was nie. Po tych całych wyjaśnieniach, możecie się sami zmierzyć z problemem bohaterów.

Jaką zawartość ma każda z butelek?

potions riddle

Odpowiedź

Tom Marvolo Riddle

W drugiej części serii, Komnacie Tajemnic, także nie zabrakło łamigłówki. Kim jest tajemniczy Tom Marvolo Riddle? Utarło się, że zagadki najbardziej lubią wymyślać ci źli, ta zaś pochodzi od najgorszego z najgorszych. Jest to anagram. Po przestawieniu liter ujawnia: I am Lord Voldemort. Nawiasem mówiąc, riddle to po angielsku zagadka słowna.

Trelawney

Przepowiednia Trelawney

Proroctwa tej nawiedzona wróżbitki wcale nie były pozbawione sensu, choć – jak to z przepowiedniami bywa – łatwo mogły zostać błędnie odczytane.

To się stanie dzisiaj. Czarny Pan spoczywa samotny, bez przyjaciół, porzucony przez swoich wyznawców. Jego sługa był uwięziony przez dwanaście lat. Dzisiaj, przed północą, sługa rozerwie łańcuchy i wyruszy w drogę, by połączyć się ze swoim Panem. Czarny Pan powstanie z jego pomocą, jeszcze bardziej potężny i straszny niż przedtem. Dziś…przed północą…sługa…wyruszy…by połączyć się…ze swoim…Panem…

Świat czarodziejów sparaliżowała w tym czasie wieść o ucieczce Syriusza Blacka, który dwanaście lat spędził w Azkabanie skazany za zbrodnie, których nie popełnił (choć to okaże się później). W rzeczywistości bohaterem proroctwa był Peter Pettigrew, uwięziony nie w fizycznym więzieniu, a w ciele szczura.

golden egg harry

Złote jajo

W czwartej klasie Harry Potter został uczestnikiem Turnieju Trójmagicznego. Wszedł w posiadanie złotego jaja. Przedmiot stanowił złożoną zagadkę. Na pierwszy rzut oka jego powierzchnia sprawiała wrażenie jednolitej, dopiero po uważnym przyjrzeniu się ujawniała ukryte zawiasy. Jednakże po otwarciu, jajo wydawało przeraźliwe, trudne do wytrzymania rozdzierające wycie. Należało wpaść na pomysł, w jaki sposób tego odsłuchiwać. Trzeba było zanurzyć się wraz z przedmiotem pod wodę – tylko tak dawało się zrozumieć zarejestrowany syreni śpiew. Zawierał on wskazówki dotyczące kolejnego zadania Turnieju:

Szukaj nas tam tylko, gdzie słyszysz nasz głos,
Nad wodą nie śpiewamy, taki nasz już los,
A kiedy będziesz szukał zaśpiewamy tak:
To my mamy to, czego tobie tak brak.
Aby to odzyskać, masz tylko godzinę,
Której nie przedłużymy choćby i o krztynę.
Po godzinie nadzieję przyjdzie ci porzucić,
A to, czego tak szukasz, nigdy już nie wróci.

Rozwiązanie zagadki przestraszyło Harry’ego. Trytony porwały jego najlepszego przyjaciela. I miał bardzo mało czasu, żeby go odzyskać.

sphinxZagadka sfinksa

Inne z zadań Turnieju Trójmagicznego polegało na pokonaniu magicznego labiryntu. Harry spotkał na jednej z jego alejek sfinksa, który oznajmił, że strzeże najkrótszej drogi do celu, aczkolwiek nie pozwoli nikomu przejść za darmo. Chłopak został postawiony przed wyborem. Jeśli zgadnie za pierwszym razem, będzie mógł iść dalej, jednak w razie pomyłki sfinks rzuci się na niego. Mógł też milczeć i wówczas stworzenie pozwoliłby mu odejść tam, skąd przyszedł. Czarodziej rozgryzł zagadkę, czy wam też się uda?

First think of the person who lives in disguise,
who deals in secrets and tells naught but lies.
Next, tell me what’s always the last thing to mend,
the middle of middle and end of the end?
And finally give me the sound often heard during the search for a hard-to-find word.
Now string them together, and answer me this,
which creature would you be unwilling to kiss?

Odpowiedź

Najpierw pomyśl o kimś, kto żegna się czule,
Potem się zastanów, czego ci brakuje,
Gdy mówisz o chłopcu, że kogoś całuje.
Wreszcie dodaj do tego sam końca początek,
Albo koniec początku. Już złapałeś wątek.
Bo gdy to połączysz – już spokojna głowa,
Wyjdzie ci stworzenie, chociaż nie osoba,
Którego byś nigdy nie chciał pocałować.

Odpowiedź

Ravenclaw knocker

Zagadki kołatki

Domu Ravenclaw nie chroniło hasło. Zamiast niego, osoba stojąca przed pozbawionymi klamki i dziurki od klucza drzwiami musiała zmierzyć się ze słowną łamigłówką. Jeśli odgadła trafnie – mogła wejść, jeśli jednak błędnie – musiała poczekać, aż przyjdzie ktoś, kto zgadnie. Pytania zadawała rzeźbiona na kształt orła kołatka. W książkach mieliśmy okazję poznać dwie zagadki. Pierwsza stanowi czarodziejski wariant odwiecznego pytania o jajko i kurę:

Kołatka : Co było pierwsze, feniks czy płomień?
Luna: […] Myślę, że odpowiedź brzmi: ​​koło nie ma początku.
Kołatka: Gratuluję rozsądku.

Zagadkowy system zabezpieczający miał tę wadę (choć czy aby na pewno była to wada?), że wejść do Ravenclawu mógł praktycznie każdy, kto umiał trochę pomyśleć. Skorzystała z tego w ostatnim tomie profesor McGonagall. Gdzie są przedmioty, które zniknęły? – spytała kołatka, na co profesor odpowiedziała: W niebycie, czyli wszędzie. Wówczas drzwi stanęły otworem.

Medalion Salazara Slytherina

Pod koniec części szóstej Albus Dumbledore i Harry Potter znaleźli w jaskini zamiast spodziewanego horkruksa fałszywy medalion. W środku znajdował się liścik. Zagadka, kim jest osoba, która zdołała ich uprzedzić długo dręczyła Harry’ego, ale w końcu inicjały i szczęśliwe zbiegi okoliczności doprowadziły go do odkrycia rozwiązania.

R.A.B.
Do Czarnego Pana – wiem, że kiedy to odczytasz będę już dawno martwy, ale chcę, byś wiedział, że to ja odkryłem twoją tajemnicę. To ja wykradłem twojego prawdziwego horkruksa I postanowiłem go zniszczyć. Zmierzę się ze śmiercią w nadziei, że kiedy trafisz na godnego siebie przeciwnika, będziesz znowu śmiertelny. R.A.B.

Źródła:

http://goodriddlesnow.com/posts/view/riddles-of-harry-potter

http://goodriddlesnow.com/posts/view/riddles-of-harry-potter-2

Reklamy

2 uwagi do wpisu “Zagadki z Harry’ego Pottera

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s